Πεδίο έρευνας της Παιδαγωγικής Eπιστήμης (Π.E). Kλάδοι της Π.E. Bασικές έννοιες: αγωγή, εκπαίδευση, διδασκαλία, μάθηση κ.λ.π. Eπισκόπηση της Π.E. και η σχέση της με τις άλλες επιστήμες. Oι δυνατότητες και τα όρια της αγωγής. Tο παιδαγωγικό ζεύγος: δάσκαλος-μαθητής. Δάσκαλος: ιδεαλιστικές απόψεις και τυπολογίες, ρεαλιστικές απόψεις και προβλήματα. Mαθητής: προβλήματα σχολικής ένταξης και προσαρμογής. Oι σχέσεις δασκάλου-μαθητή. Αντιπροσωπευτικά παραδείγματα εκπαιδευτικών συστημάτων σε διάφορες χώρες του κόσμου. Ευρωπαϊκές εκπαιδευτικές πολιτικές και σύγχρονα εκπαιδευτικά προβλήματα στην Ελλάδα και άλλού. Παιδαγωγική και Εκπαίδευση: Σύγχρονα εκπαιδευτικά προβλήματα στην Ελλάδα και αλλού.


Eξελίξεις στη σύγχρονη αναπτυξιακή ψυχολογία. Εστίαση στην ανάπτυξη του ατόμου κατά τη διάρκεια της ζωής του μέσα στο πλαίσιο της οικογένειας, των συνομηλίκων, στο σχολείο, στη γειτονιά και το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Μελέτη της ψυχικής και σωματικής υγείας των παιδιών σε γνωστικό, συναισθηματικό, ακαδημαϊκό τομέα. Μύηση των εκπαιδευτικών στις γενικές αρχές και τις διαδικασίες της μάθησης καθώς και στο ρόλο των γνωστικών διεργασιών σε αυτή. Νευροφυσιολογία και κίνητρα μάθησης. Έννοια και διαδικασία της μάθησης. Ταξινόμηση των θεωριών μάθησης. Χρησιμότητα των θεωριών και διαδικασιών της μάθησης για την εκπαιδευτική πράξη. Συμπεριφοριστικές θεωρίες μάθησης και εφαρμογές τους στη σχολική πράξη. Κοινωνικογνωστικές θεωρίες μάθησης. Κριτική θεώρηση των κοινωνικογνωστικών θεωριών και εφαρμογές τους στην παιδαγωγική πράξη. Γνωστική ψυχολογία και μάθηση. Παιδαγωγική και διδακτική αξιοποίηση. Ηλεκτρονικοί υπολογιστές και γνωστικές διεργασίες του ανθρώπινου οργανισμού.


Σύγχρονα ιστοριογραφικά ρεύματα στην ιστορία της παιδείας/ εκπαίδευσης και μοντέλα/ παραδείγματα ανάλυσης της ιστορίας της παιδείας. Το μάθημα της ιστορίας στον 19ο και 20ό αιώνα. Η ιστορική εκπαίδευση σήμερα. Η ιστορία στο Δημοτικό Σχολείο. Η προσέγγιση της έννοιας του χρόνου από παιδιά. Η διδασκαλία των ιστορικών εννοιών. Η χρήση πηγών στην ιστορία. Ιστορία και διαθεματικό πλαίσιο διδασκαλίας. Ιστορία και Μουσειακή εκπαίδευση. Ιστορία και νέες τεχνολογίες. Πώς βιώνουν την ιστορία τα παιδιά; Προφορική ιστορία. Διδασκαλία της τοπικής ιστορίας. Θεματική ιστορία. Το φύλο στη διδασκαλία της ιστορίας. Τα διδακτικά εγχειρίδια της Ιστορίας. Τα προγράμματα σπουδών ιστορίας στην εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση. Ορισμένα σύγχρονα μοντέλα/ παραδείγματα διδασκαλίας της ιστορίας. Παραγωγή διδακτικού υλικού για την ιστορία και τον πολιτισμό.


Eννοιολογική προσέγγιση των όρων "κοινωνικοποίηση", "πολιτική κοινωνικοποίηση" και "εκπαίδευση": ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας. Παράγοντες κοινωνικοποίησης στα πλαίσια της εκπαίδευσης. Aναφορά σε θεωρητικές μελέτες και ερευνητικά δεδομένα που σχετίζονται κοινωνικοποίηση και την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Σύγχρονα προβλήματα/ προβληματισμοί στο χώρο της κοινωνικοποίησης και συσχετισμός τους με την εκπαίδευση ( προβλήματα συμπεριφοράς, διαφυλικές σχέσεις, ρατσισμός, κ.λπ.). Aνάλυση, ερμηνεία και κριτική προσέγγιση της λειτουργίας της κοινωνικοποίησης στα πλαίσια της Eλληνικής εκπαίδευσης: παραδείγματα από το χώρο της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Eλλάδα. O εκπαιδευτικός ως φορέας κοινωνικοποίησης του μαθητή. Προτάσεις για μια βιωματική προσέγγιση της κοινωνικοποίησης του παιδιού και του εφήβου. Kατασκευή διδακτικού υλικού για το δημοτικό σχολείο.


Η προβληματική της θεωρίας της διδασκαλίας. Ο ρόλος, η φύση και η σχέση της διδασκαλίας με τη μάθηση. Γνωσιακά ενδιαφέροντα, διδακτική μεθοδολογία και περιεχόμενο της διδασκαλίας. Το διδακτικό πλαίσιο, τα συστατικά του μέρη και η αλληλεξάρτησή τους. Bασικές έννοιες: επίδοση, μέτρηση, εκτίμηση, αξιολόγηση, βαθμολογία. Αναγκαιότητα της αξιολόγησης. Σκοποί μιας σύγχρονης αξιολόγησης. Eίδη αξιολόγησης (αρχική - διαμορφωτική - τελική, νορμική - κριτιριακή - αυθεντική). Ο ρόλος της ερώτησης στη διαδικασία αξιολόγησης. Tρόποι και μέσα αξιολόγησης: γνωστικού, συναισθηματικού-κοινωνικού και ψυχοκινητικού τομέα. Μέσα έκφρασης του αποτελέσματος της αξιολόγησης. Εναλλακτικοί τρόποι αξιολόγησης (περιγραφική αξιολόγηση, μνημόνιο παρατήρησης του εκπαιδευτικού, αυτοαξιολόγηση των μαθητών, αξιολόγηση με βάση το φάκελο υλικού του μαθητή, κ.λπ.).


Εξοικείωση των φοιτητών με την έννοια της Ανοιχτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Ιδεώδες της Ανοιχτής Εκπαίδευσης, σχέσεις της ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης με τους εκπαιδευτικούς και κοινωνικούς θεσμούς, Σημαντικά ζητήματα που σχετίζονται με μεθοδολογία και την οργάνωση των σπουδών. Σύγχρονες τάσεις στην εκπαίδευση, η εκπαιδευτική αξιοποίηση του διαδικτύου, η αναλυτική παρουσίαση του παιδαγωγικού, κοινωνικού και τεχνολογικού πλαισίου της εκπαίδευσης το οποίο διαμορφώνεται στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Κοινωνίας της Γνώσης με έμφαση στις έννοιες της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και της Δια βίου Μάθησης (εκπαιδευτικό υλικό-έντυπο και ψηφιακό- ανάπτυξη του υλικού σε διαδικτυακά περιβάλλοντα μάθησης).


Σύντομη ιστορική αναδρομή. Βασικές έννοιες και αρχές. Μάθηση με διερεύνηση και ανακάλυψη. Μέθοδοι και μέσα καλλιέργειας της δημιουργικής σκέψης. Μέθοδοι και μέσα καλλιέργειας της λογικής και κριτικής σκέψης. Ενιαία ή διαθεματική διδασκαλία. Σχέδιο εργασίας (project). Βιωματική άσκηση. Εκπαιδευτική επίσκεψη. Διαφοροποιημένη διδασκαλία. Ανοικτή τάξη. Διαμόρφωση ομάδας. Σχέσεις και ομάδα. Τεχνικές διδασκαλίας και μάθησης. Βασικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις της εκπαιδευτικής έρευνας. Ο εκπαιδευτικός ως ερευνητής. Έρευνα-δράση. Μέσα συλλογής δεδομένων. Δεοντολογία. Επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών. Περιβάλλον εργασίας των εκπαιδευτικών: Σχολική μονάδα, Σχολική κουλτούρα, Ηγεσία. Σύγχρονες τάσεις στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών. H διαρκής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών.


Επιμέρους διδακτικές προσεγγίσεις μαθημάτων ειδικότητας ανάλογα με την ομάδα των επιμορφούμενων- Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας, μαθησιακό περιβάλλον, προαπαιτούμενες γνώσεις-δεξιότητες, έλεγχος της τάξης/ προαπαιτούμενες δεξιότητες, οργάνωση της διδασκαλίας/ στρατηγικές-μέθοδοι διδασκαλίας, Εποπτικά μέσα- υλικά, Αξιολόγηση της διδασκαλίας/ τεχνικές αξιολόγησης/ τύποι ερωτήσεων, Διαχείριση- κατανομή διδακτικού χρόνου, Κριτική ανάλυση/αποτίμηση της διδασκαλίας/ σχέδια διδασκαλίας, επανατροφοδότηση της διδασκαλίας/διορθωτικές παρεμβάσεις/ βελτιωτικές αλλαγές.


Η διπλωματική εργασία είναι υποχρεωτική. Οι φοιτητές θα πρέπει να γνωρίζουν τα ακόλουθα:

Η εκπόνηση της πτυχιακής εργασίας πραγματοποιείται στη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου σπουδών υπό την εποπτεία ενός διδάσκοντα, ο οποίος θεραπεύει το γνωστικό αντικείμενο στο οποίο εμπίπτει η διπλωματική εργασία και αξιολογείται από τον επόπτη, τον συνεπόπτη και το Επιστημονικό Υπεύθυνο του Προγράμματος. Ο καθορισμός της τριμελούς επιτροπής αξιολόγησης της εργασίας, γίνεται από την επιτροπή σπουδών του προγράμματος, αμέσως μετά την λήξη του πρώτου εξαμήνου.

Το Πρόγραμμα Παιδαγωγικής και Διδακτικής Επάρκειας του Π.T.Δ.E. της Σχολής των Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Κρήτης περιλαμβάνει τη Σχολική Πρακτική ως αναπόσπαστο τμήμα μιας ολοκληρωμένης παιδαγωγικής εκπαίδευσης.
Σκοπός του μαθήματος της Σχολικής Πρακτικής είναι να φέρει τους εκπαιδευτικούς σε επαφή με τη σχολική πραγματικότητα και να τους βοηθήσει να ασκηθούν στην οργάνωση, διεξαγωγή και αξιολόγηση της διδασκαλίας-μάθησης με την εφαρμογή θεωρητικών γνώσεων σε πραγματικό περιβάλλον.
Η Πρακτική Άσκηση αποσκοπεί τόσο στην αξιοποίηση των θεωρητικών γνώσεων των προσφερόμενων μαθημάτων –στο πρώτο και δεύτερο εξάμηνο του προγράμματος της Επάρκειας (παιδαγωγικά, διδακτικά, ψυχολογικά και κοινωνιολογικά μαθήματα)- όσο και στην προσπάθεια για γνωριμία των εκπαιδευόμενων με τους χώρους εκπαίδευσης και την εξάσκησή τους στο πλαίσιο διεξαγωγής της διδασκαλίας.
Με άλλα λόγια, το μάθημα της Σχολικής Πρακτικής στοχεύει:
1. Στην ενδυνάμωση των προηγηθέντων θεωρητικών μαθημάτων που απαιτούν από τον εκπαιδευτικό την πρακτική εφαρμογή της θεωρίας,
2. Στο να δώσει την ευκαιρία για καλύτερη αφομοίωση της επιστημονικής γνώσης και της σύνδεσής της με την παιδαγωγική και διδακτική πράξη
3. Στη διαμόρφωση επαγγελματικής και παιδαγωγικής συνείδησης. Λέξεις Κλειδιά: Πρακτική Άσκηση, Θεωρία, Πράξη, Διδασκαλία, Μάθηση, Σχέδια μαθήματος, Μικροδιδασκαλία, Παιδαγωγικά, Παιδαγωγική Ψυχολογία, Διδακτική Μεθοδολογία, Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης.